Historia

Dodano 20 listopada 2012 o 01:21
historia

Historia majątku.


Bugaj, jako majątek ziemski,był wymieniony w 1789 roku, jako własność należąca do generała Augusta Gorzeńskiego herbu Nałęcz. Generał był dziedzicem sąsiednich Koryt i Dobrzycy.
Później majątek przeszedł kolejno w ręce Kazimierza Turno i Heleny Wiktorii z Rogalińskich Turnowej.


W 1835 roku dobra Bugajskie kupił baron Henryk v.Kottwitz, a następnie Ludwik Bandelow.
W 1866 roku majątek odziedziczył jego syn Artur i jego żona Józefina Bandelow z Unruhów.


Od 1879r. do 1890 r. Bugaj należał do Fryderyki Bandelow baronowej v. Kottwitz.


W 1890 r. majątek kupił hrabia Józef Czarnecki herbu Prus III i odtąd był on w rękach rodziny,
aż do 1939 roku.
Na początku lat 20 XX wieku,majątek odziedziczył Zygmunt Czarnecki ( zm. 1939 r.),a po nim wdowa Izabela
z Potockich. W czasie II wojny światowej w Bugaju mieszkał przesiedlony z Łotwy baron Wiktor von Vittenhof.
Po wojnie majątek podzielił losy innych polskich dworów.
Zdewastowany i zrujnowany przez kolejnych powojennych właścicieli, trafił w 2008 roku w ręce Anny
i Włodzimierza Podonowskich herbu Łodzia.


Historia powojenna.


W 1946 roku,na mocy reformy rolnej,zniszczony i ograbiony przez wojska radzieckie majątek,został przejęty przez Skarb Państwa.


Pierwszym zarządcą i gospodarzem została miejscowa SKR. W Pałacu mieściły się biura i mieszkania pracowników. W 1991 roku pałac kupił prywatny przedsiębiorca. Częściowa zmiana pokrycia dachowego
nie uchroniła jednak obiektu od dalszej dewastacji
– zawalone skrzydło wschodnie korpusu głównego,
– zniszczona kopuła nad salą balową,
– powyrywana i zniszczona stolarka okienna i drzwiowa,
– całkowity brak podłóg w całym pałacu,
– skute tynki i ozdoby wewnętrzne,
– zniszczone schody wewnętrzne,
– zasypane drogi na terenie parku i reprezentacyjnego podjazdu,
– zdewastowany park i bramy wjazdowe– to tylko część ze zniszczeń dokonanych w majątku bugajskim
po powojennych przemianach.


W 2008 roku pałac, wraz z „ resztkówką” 1,5 ha parku, został kupiony przez obecnych właścicieli arch. arch. Annę
i Włodzimierza Podonowskich z przeznaczeniem na obiekt obsługi turystycznej.


Założenie Pałacowo-parkowo-leśne.


Pałac wybudowano w miejscu dworu będącego dawniej siedzibą szlachecką. Autor projektu przebudowy,
nie jest znany. Przypuszczalnie należał do kręgu uczniów Z. Zawadzkiego
(projektanta Dobrzycy) Powstał on na początku lat 20 XX w., prawdopodobnie wg projektu,letniej rezydencji poprzedniego właściciela Dobrzycy,gen. Augusta Gorzeńskiego. Józef Czarnecki właściciel dóbr Dobrzyckich, rozbudował dwór o wyższy człon północny uzyskując rezydencję o bardzo klasycystycznej formie.
Elewacje były tynkowane i wsparte na kamiennym cokole.


Kondygnacje korpusu północnego rozdzielone zostały profilowanym gzymsem kordonowym. Północna fasada została zaprojektowana w układzie pięcioosiowym,symetrycznym. Znajdowały się tam dekoracje sztukatorskie, herby właścicieli ( Prus III i Pilawa ).
Środkowa część zwieńczona została attyką z wazonem. Wejście główne stanowiła wnęka,sklepiona konchowo
i ujęta w parę kolumn. Symetrycznie po dwóch stronach bryły od wschodu i zachodu były dwie przybudówki
z tarasami widokowymi. Budynek w nowym kształcie litery „L” posiadał,na połączeniu dwóch skrzydeł,
dwukondygnacyjną salę balową,przykrytą kopułą.
Od strony południowo- zachodniej znajdował się półokrągły taras przylegający do sali balowej.


W części wyższej układ wnętrz reprezentacyjnych był symetryczny. Na osi znajdowała się nisza wejściowa,
hol z drewnianym wiatrołapem i dwukondygnacyjna sala balowa. Symetrycznie po wschodniej i zachodniej stronie zaprojektowane zostały dwie sale.W jednej z nich, jadalnia z drewnianym sufitem kasetonowym, z malowanymi przez żonę Zygmunta Czarneckiego,herbami szlacheckimi rodziny Potockich. Reprezentacyjny charakter budynku podkreślały od wschodniej i zachodniej strony, przybudówki z tarasami. Znajdowały się tam oranżeria i kredens.
W korpusie głównym na piętra prowadziły drewniane dębowe schody.


W piwnicach budynku znajdowały się pomieszczenia gospodarcze takie jak: kotłownia, kuchnia oraz murowana studnia,spełniająca w pałacu ważną rolę odprowadzenia wody gruntowej na zewnątrz, do systemu rowów melioracyjnych.


Park krajobrazowy:


Założony w pierwszej połowie XIX w., zajmował 4,18ha, a wraz z sąsiednim kompleksem leśnym – 10,81 ha.


Do parku prowadziły dwa wjazdy od strony wschodniej. Pierwszy wjazd łączył pałac z folwarkiem.
Zachowały się przy nim dwa murowane słupy bramy z furtką zwieńczone kulą i wazonem.
Drugi wjazd prowadził aleją lipową z Koźmińca pod główny podjazd i wejście do pałacu. Wśród starodrzewia najliczniej występowały lipy drobnolistne, dęby szypułkowate, dęby czerwone, modrzew europejski, jesiony,
graby i świerk pospolity o walorach pomnikowych.


W części leśnej znajdował się staw,w kształcie karpia, który gromadził wodę z układu rowów melioracyjnych,
a jednocześnie był ozdobą założenia parkowo – leśnego.


Przypisy:
– Majątki Wielkopolskie Tom III
– Powiat Ostrowski
– Stanisław Małyszko
– Dwory i Pałace Wiejskie w Wielkopolsce
– Marcin Libicki
– Piotr Libicki